Miniaturka
Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Bielan
NASZE BIELANY
Strona główna     Aktualności     Galeria     Linki     Historia     O nas     Archiwum     Kontakt
Stowarzyszenie:
Dane rejestrowe
Statut
Deklaracja członkowska
Konto
Historia Bielany wzmiankowane od XIII w., już w 1254 r. zostały podzielone przez księcia Bolesława Wstydliwego i nadane jako uposażenie klasztorom żeńskim: Norbertankom na Zwierzyńcu i Benedyktynkom w Staniatkach. Od XIV w. były już własnością szlachecką. W 1452 r. król Kazimierz Jagiellończyk przeniósł wieś z prawa polskiego na magdeburskie. W 2. połowie XV w. Jan Długosz po niepowodzeniach na Prądniku Białym planował osadzenie zakonu Kartuzów tym razem na tzw. Pagórkach św. Stanisława, również bez powodzenia. Wiek później Bielany zakupił kasztelan wojnicki Sebastian Lubomirski, na którego gruntach marszałek wielki koronny Mikołaj Wolski osadził zakon Kamedułów. Zabudowania klasztorne ulokowano na tzw. Srebrnej Górze (Mons Argenteus), nazwanej tak od srebrnych naczyń, którymi wg tradycji marszałek zapłacił kasztelanowi za wzgórze. W 1604 r. przybyli pierwsi Kameduli z Bodzowa, a w latach 1605-9 powstały zabudowania klasztorne i pojedyncze domki-eremy dla zakonników, którzy wg reguły muszą mieszkać oddzielnie. W latach 1609-30 powstał barokowy kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (wg proj. A. Spezzy) z manierystyczną fasadą. Po zniszczeniach po pożarze kościół odrestaurowano w XIX w., podniesiono dzwonnicę, której hełm wykonano wg proj. J. Łepkowskiego. W wnętrzu zachowane obrazy: T. Dolabelli i Sz. Czechowicza, M. Stachowicza. Charakterystyczna sylweta kompleksu klasztornego, a szczególnie kościoła z trzema wieżami jest widoczna z daleka.

Ze względu na bardzo surową regułę Kamedułów kobiety mogą wejść na teren kompleksu jedynie 12 razy w roku:
  • Wielkanoc
  • Poniedziałek Wielkanocny
  • NMP Królowej Polski (3 maja)
  • Niedziela Zesłania Ducha Świętego
  • Poniedziałek po niedzieli Zesłania Ducha Świętego
  • Niedziela po 19 czerwca
  • 2-ga niedziela lipca
  • 4-ta niedziela lipca
  • 1-sza niedziela sierpnia
  • Wniebowzięcie NMP (15 sierpnia)
  • Narodzenie NMP (8 września)
  • Boże Narodzenie (25 grudnia)
W wyżej wymienione dni Msza święta o godzinie 11:30.

W 2. połowie XIX w. i na początku XX w. na Bielanach zlokalizowano w ramach Twierdzy Kraków baterię artyleryjską Srebrna Góra i fort Bielany. U podnóża wzniesienia wybudowano w latach 1898-1901 neogotyckie zabudowania krakowskich wodociągów (wg proj. R. Ingardena). Na tym terenie od lat 70-tych rozwija się intensywnie budownictwo jednorodzinne. W 1986 r. erygowano parafię Matki Bożej Nieustającej Pomocy, a kościół wybudowano w latach 1986-88 (wg proj. T Wasilewskiego).

Bielany zostały włączone do Krakowa w 1941 r. jako XXXII dzielnica katastralna.

Historia w skrócie:
  • 155–40 tys. lat p.n.e. – osadnictwo ze środkowego paleolitu zaliczane do kultury mustiersko-lewaluaskiej na Sowińcu
  • 40–10 tys. lat p.n.e. – osadnictwo z oryniackiego okresu górnego paleolitu
  • XII w. – wzmianki o wsi Bielany należącej do Piotra Własta i jego zięcia Jaksy
  • 1603–42 – budowa klasztoru kamedułów na Srebrnej Górze; fundatorem był marszałek wielki koronny Mikołaj Wolski
  • 1605–1609 – stworzenie w ogrodach klasztornych eremów
  • 1655 – zniszczenie klasztoru w czasie najazdu szwedzkiego
  • 1812 – odbudowa klasztoru
  • 1874–80 – w ramach Twierdzy Kraków powstaje fort Skała
  • 1964 – przeniesienie do poaustriackiego fortu Obserwatorium Astronomicznego UJ
Ważne telefony:
Policja997
Straż pożarna998
Pogotowie999
Straż miejska986
Stowarzyszenie Nasze Bielany, ul. Księcia Józefa 337, 30-243 Kraków